5. Sınıf Türkçe ders kitabı cevapları her sınıf ve düzeyden öğrencilerin ödevlerine yardımcı olması için paylaşıyoruz. 2019 2020 Eğitim öğretim yılı için okullarda okutulan 5. Sınıf Türkçe ders kitabı etkinlik cevapları için bu sayfayı baştan sona inceleyebilirsiniz. Daha iyi anlamanız için her bir etkinliği ayrı ayrı çözümledik. Eklenmesini ve düzeltilmesini istediğin yerler olursa yorum kısmından yazmayı unutmayın.

Sayfanın Cevapları:

Karagöz Kibarlık Öğreniyor Metni Cevapları

 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Anıttepe Yayıncılık Sayfa 164 Cevabı

HAZIRLIK

1. Eğlenmek ve hoş vakit geçirmek için neler yapıyorsunuz?

• Cevap: Ben genellikle arkadaşlarımla vakit geçiriyorum. Onlarla sinemaya gidiyorum, bazen sokakta oyunlar oynuyoruz. Bazen de playstation oynuyoruz. Genel olarak arkadaşlarımla her an eğlenebiliyoruz.

2. Etrafınızda yapmacık konuşan kişiler var mı? Bu kişilerin konuşması sizi nasıl etkiliyor? Açıklayınız.

• Cevap: Var. Samimi gelmiyor. Çünkü kendisi gibi davranmıyor. Bu da ona karşı olumlu duygular beslememe durumunu ortaya çıkarıyor.

3. Hacivat ve Karagöz oyunları ile ilgili araştırma sonuçlarınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.

• Cevap: Geleneksel kültürümüzün ortaoyunu ve meddah ile birlikte en önemli köşe taşlarından biri olan gölge oyunumuz KARAGÖZ HACIVAT oyunları günümüzden yüz yıllarca önce ortaya çıkmış, insanları eğlendirirken düşündürmüş, zaman zaman toplumsal bilinç oluşmasında öncü bir rol oynamıştır. Gölge oyunlarının ne zaman ve nasıl ortaya çıktığı hakkında kesin bilgi olmamakla birlikte Asya (Java, Endonezya, Çin) kökenli olduğu bilinmektedir. Gölge oyununun Türk kültüründe ne zaman ortaya çıktığı, Karagöz ve Hacıvat olarak ne zaman biçimlendiği ise bir muamma olma özelliğini korumaktadır. Her ne kadar bu konuyla ilgili bir takım tezler ortaya atılmış ise de bunların hiç biri kesin değildir. Zaten bu tezlerin bir bölümü söylenti olmaktan öteye gidememiştir.

— Yâr bana bir eğlence. Aman bana bir eğlence…(Bağırarak Karagöz’ün evinin önüne gelir. O sırada kapıdan çıkan Karagöz’ü görür.) Vay Karagöz’üm benim. İki gözüm merhaba.
— Hoş geldin suda pişmiş bal kabağı.
— Bak Karagöz’üm sen benim kırk yıllık arkadaşımsın. Sana birkaç kelime öğreteyim de gittiğin yerlerde sana değer versinler.
— Öğret bakalım.
— Şimdi beni iyi dinle. Söyle bakalım kibarların yaşadığı bir yere gittiğinde sana bir şey sorarlarsa ne diyeceğini biliyor musun?
— Yoo…
— Diyeceksin ki: “Evet efendim, öyledir efendim, uygundur efendim.” Arada sırada da “Ne buyurursunuz a benim efendim?”.
— Eee, sonra ne olacak?
— İşte sen adam olacaksın. Herkes sana değer verecek, saygı gösterecek.

1. ETKİNLİK

 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Anıttepe Yayıncılık Sayfa 167 Cevabı

a) Aşağıdaki kelimelerin ve kelime gruplarının anlamlarını sözlükten bulup yazınız.

münasip: Uygun, yerinde.
konak: Genellikle bir avluyla çevrili, birkaç katlı, çok odalı, büyük ve gösterişli ev.

alay etmek: Birinin, bir şeyin ya da bir durumun eksik, kusurlu, gülünç vb. yönlerini küçümseyerek eğlence konusu yapmak.
halt etmek: Yakışıksız davranmak, uygunsuz bir söz söylemek veya kötü bir şey yapmak

b) Bu kelimeleri öğrendiğiniz anlamıyla birer cümlede kullanınız. Cümleleri defterinize yazınız.

• Cevap:

Seninle münasip bir zamanda bir konu konuşacağım.

Onlar konakta büyümüşler.

Alay etmek doğru bir davranış değil.

Halt etmiş o.

2. ETKİNLİK 

a) Aşağıdaki soruları okuduğunuz metne göre cevaplayınız. 1. Hacivat, Karagöz’e ne öğretmek istemektedir?

• Cevap: Hacivat Karagöz’e birkaç kelime öğretip de gittiği yerlerde ona değer versinler istemektedir.

2. Karagöz , Hacivat’ın sözlerini doğru anlıyor mu? Hacivat, bu durum karşısında Karagöz’e nasıl davranıyor?

• Cevap: Hayır hep yanlış anlıyor. Mesela Hacivat öyledir efendim derken Karagöz yanlış anlayarak öğledir efendim demektedir. Hacivat  da bu duruma karşın yine de sabırla anlatmaya devam etmektedir.

3. Karagöz ve Hacivat arasında geçen konuşmalardan en çok beğendiğiniz bölüm hangisidir? Nedeniyle açıklayınız.

• Cevap: Özellikle Karagöz’ün Hacivat’ı yanlış anladığı kısımlar bence çok komikti. Ben en çok o bölümleri sevdim

b) Okuduğunuz metinle ilgili iki soru yazınız. Yazdığınız soruları arkadaşlarınızdan cevaplamalarını isteyiniz.

• Cevap:

Toplumda saygı görmek için neler yapmalıyız?

Karagöz Hacivat’ın dediğini yaparsa sizce toplumda saygı görür mü?

3. ETKİNLİK 

a) Okuduğunuz metinde Hacivat’ın Karagöz’e kibarlık öğretme yöntemini doğru buluyor musunuz? Yazar, kibarlık öğretme yöntemini neden bu şekilde kullanmış olabilir? Açıklayınız.

• Cevap: Doğru bulmuyorum çünkü papağan gibi tekrar edilecek kelimelerle toplum içinde değer görülmez. Değer için toplumda örnek olacak davranışlarda bulunmanız gerekmektedir. Yazar da bunu bilmekte ama bu yöntemi okuru güldürmek ilgisini çekmek mizahı daha iyi bir şekilde vermek için kullanmaktadır.

b) Hacivat’ın yerinde siz olsaydınız Karagöz’e kibar olmayı nasıl öğretirdiniz? Açıklayınız.

• Cevap: Ona önce kitap okumasını, dilini düzeltmesini çünkü dil olmadan kibarlığın da olmayacağını tembihlerdim.

4. ETKİNLİK 

 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Anıttepe Yayıncılık Sayfa 168 Cevabı

Kibar olmak insan ilişkilerinde niçin önemlidir? Günlük hayattan örnekler veriniz.

• Cevap: Kibar olmak bizlere günlük hayatta saygınlık kazandırır. Kibar insanlar her zaman nezaketleriyle toplumda örnek gösterilirler. Mesela dili saygılı bir şekilde kullanma bizlere büyük avantajlar sağlar. Gittiniz bir bakkala “bakkal amca bir çikolata alabilir miyim?” diye nazikçe söylediniz. Bakkal amca hemen gülümseme ile size çikolatanızı verir. Ama aynı çikolatayı “bana çokolat ver” diye kabaca söylerseniz size asık bir suratla yaklaşır.

5. ETKİNLİK 

Okuduğunuz metinden yola çıkarak Hacivat ve Karagöz’ün kişilik özelliklerini yazınız.

• Cevap:

Hacivat: Okumuş, eğitimli, kibar, görgü sahibi ve arkadaşlarına yardım etmeyi seven biridir.

Karagöz: Eğitim görmemiş, sözcükleri çok fazla bilmeyen, genelde yanlış anlayan bazen şiddete başvuran( tokat atma vs) biri olsa da yine de kalbi temiz, çevresinde sevilen biridir.

6. ETKİNLİK 

Aşağıdaki kelime ve kavramlardan birini seçiniz. Seçtiğiniz kelimenin kullanılma durumuna uygun bir konuşma yapınız.

çok yaşa:
geçmiş olsun:
hoşça kalın:
eline sağlık:
günaydın:

GÜNAYDIN:

İnsan güne nasıl başlarsa öyle devam edermiş. Mesela güne asık bir suratla başlarsanız asık bir suratla akşamı edersiniz. Oysa hayat yüzünüzü asmayacağınız kadar kısa. O yüzden hayattan keyif almaya bakmalısınız. Sabah kalktınız hemen sihirli bir kelime ile karşılayın ev halkını : “Günaydın” ile. Hemen gülümseme kondurmuş annenizin güzel yüzünden ve tatlı dilinden akacak olan günaydın ile başlayın güne. Göreceksiniz ki gününüz daha aydın olacak. Çünkü günaydın demek paylaşım demek nezaket demek başkalarıyla günün güzelliğini paylaşmak demektir. Hepinize koca bir “Günaydın”.

7. ETKİNLİK 

a) Aşağıdaki metni yay ayracın kullanımına dikkat ederek okuyunuz.

• Cevap:

(Kırlık bir alan. Solda gövdesi kuliste olan büyük bir ağacın küçük bir bölümü görünmektedir. Ağaç, arkasına rahatça saklanılabilecek bir konumdadır.)
Fatma — Bakın gökkuşağı.
Şarkıyı duyuyor musunuz?
Mehmet — Hiçbir şey duymuyorum.
Fatma — (Duygulu) Ne kadar güzel! (Çocuklar bir süre gökkuşağına heyecanla hayranlıkla bakar.)
Mehmet — Hep burada mı kalacağız? Köye dönmeyecek miyiz?
Ahmet — (Yumruğunu sağa sallar) Ölürüm de dönmem.
Fatma —Bende…

b) Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yeri doldurunuz.
Yukarıdaki metinde yay ayraç, “Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini durumunu açıklamak” amacıyla kullanılmıştır.

8. ETKİNLİK 

 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Anıttepe Yayıncılık Sayfa 169 Cevabı

a) Aşağıdaki Hacivat ile Karagöz metnini okuyunuz. Metindeki boşluklara, verilen kelimelerden uygun olanları yazınız.

Yâr bana bir eğlence. Aman bana bir eğlence. Vay, Karagöz’üm iki gözüm merhaba.
Hoş geldin Hacı cav cav.
Bak Karagöz’üm dünya değişiyor, dilimize yeni yeni kelimeler giriyor. Senin haberin yoktur bunlardan. Biraz bunları dinle de öğren benden.
Fesüphanallah! Yine neler anlatacak, uyduracak bakalım.
Söyle bakalım Karagöz’üm sen suyu hâlâ çaydanlıkta mı kaynatırsın? Ya nerede kaynatacaktım?
Kettleda (ketılda) kaynatacaksın elbet?
0 da ne Hacivat’ım?
Suyu ısıtmak için kullanıyoruz diyorum sana.
su ısıtıcısı desene Hacivat.
Şimdi şunu söyle bakalım kış hazırlıkları yaptınız mı?
Yapmaz mıyız hiç?
Eee, nerede muhafaza ediyorsunuz onları ?
Allah Allah! Bilmiyor musun ya nerede muhafaza edeceğimizi? Nerede olacak?
Ben sana sordum ama bilemedin ki bana sorarsın.
Deep freze (difriz) diyecektin Karagöz’üm.
Tövbe tövbe! Onun adı derin dondurucu dur.
Söyle bakalım sen, laptop nedir?
Ne top ne top?

Bak hâlâ top dersin. Hani bilgisayarın elde taşınanı var ya…
Hacivat’ım ona dizüstü bilgisayarı denir.
Hadi, ne demek istiyorum bil bakalım. Arkadaşlarla aktivite yapmak için bir restorana gittik, adisyonu ben ödemek istediğimde bir arkadaşım pek agresif davrandı. Hadi ne demek istedim, anlat bakalım.
Karagöz
A benim güzel Hacivat’ım aktivite yerine etkinlik , restoran yerine lokanta , adisyon yerine  hesap , agresif
yerine saldırgan desen ben de anlarım, sen de anlarsın, Ali de Veli de anlar.
Karagöz
Hacivat
Yalnız benim anlamadığım bir şey var senin ana dilin Türkçe değil mi? Bu da soru mu şimdi?
Karagöz : O hâlde ana dilin Türkçe ise neden Türkçesi varken kullanmazsın? b) Yazılarınızda ve konuşmalarınızda kullandığınız kelimelerin Türkçe olmasına dikkat ediyor musunuz? Örneklerle açıklayınız.

• Cevap:

9. ETKİNLİK 

 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Anıttepe Yayıncılık Sayfa 170 Cevabı

Aşağıdaki kelimeleri inceleyip ilgili soruları cevaplayınız.

a) Yukarıdaki kelimeler hangi ünsüzlerle bitmiştir? Bu ünsüzlerin ortak özelliği nedir?

• Cevap: p, k, s, ş, ç, f ünsüzleriyle bitmişlerdir. Bu ünsüzlerin ortak özellikleri ise sürekli sert ünsüzlerden olmalarıdır. Sürekli sert ünsüzleri kodlamak için fıstıkçı şahap yazıp ünsüzlerini aklımızda tutmamız yeterlidir.

b) Yukarıdaki kelimelerin aldığı ekler hangi ünsüzlerle başlamıştır? Bu ünsüzlerin özelliği nedir?

• Cevap: d,c,g gibi yumuşak ünsüz ile başlamaktadır. Bu ünsüzlerin ortak özelliği ise yumuşak ünsüz olmalarıdır. Bizlere öğretilmek istenen şey sert ünsüzler biten kelimelere yumuşak ünsüzle başlayan ekler geldiğinde yumuşak ünsüzün değişerek sert ünsüz haline gelmesidir.

10. ETKİNLİK 

a) Aşağıdaki cümlelerde ünsüz benzeşmesinin olduğu kelimelerin altını çiziniz.
• Komşularına taşınırken yardım ettiler.
• Yemekte neler var, diye soralım mı?
• Çok istemesine rağmen Anıtkabir’e gidememişti.
• Mehmetçikler sayesinde huzurlu uyuyoruz.
• Arkadaşlarına alacağı hediyeyi kendi seçti.
• Bir de baktım ortalıkta kimsecikler yoktu.

b) Ünsüz benzeşmesine örnek kelimelerin olduğu cümleler yazınız.

• Cevap:

Ağacın dalı kırılmış

Kitaplığın tozunu aldım.

Sepetçiden iki sepet aldım.

11. ETKİNLİK

 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Anıttepe Yayıncılık Sayfa 171 Cevabı

a) Aşağıda giriş kısmı verilen Nasrettin Hoca fıkrasının sağlığın önemini vurgulayacak şekilde tamamlayınız.

• Cevap: Fıkrayı şöyle tamamlayabiliriz:

” Karısı hemen içeriden yastığı yorganı getirmiş. Başlamışlar içini doldurmaya. Sonra da ağırlaşan yastık yorganı götürmüşler yatak odasına. Uykuları geldiği için sarınıp uyumak istemişler. Ama bakmışlar ki tir tir titriyorlar. Hanım bu soğuk nereden geliyor anlamadım ki demiş Hoca’nın Hanımı. Hoca’da patlatmış cevabı:

“Eeeeeee Hanım demiş bedava pamuğun ısıtması da anca bu kadar oluyormuş.”

b) Tamamladığınız fıkrayı sınıf veya okul panosunda paylaşınız.

• Cevap: Okul panosunda asacağınız için güzel yazınız.

BİR SONRAKİ DERSE HAZIRLIK

İlk yardım ile ilgili araştırma yapınız.

• Cevap:

İlk Yardım Nedir?

Herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin tıbbi yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır.

İlk yardımcı kimdir?

İlk yardımın tanımında belirtilen amaç doğrultusunda, hasta/yaralıya tıbbi araç ve gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle, sağlık ekibi gelinceye kadar, ilaçsız uygulamaları yapan, konuyla ilgili eğitim sonunda ilk yardımcı sertifikası almış kişiyi tanımlar.

İlk yardımın öncelikli amaçları nelerdir?

Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,
Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini engellemek,
İyileştirmeyi kolaylaştırmak ilk yardımın öncelikli amaçlarıdır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Anıttepe Yayıncılık 6. Tema Sağlık ve Spor Sayfa 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171 Karagöz Kibarlık Öğreniyor Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları