10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı cevapları her sınıf ve düzeyden öğrencilerin ödevlerine yardımcı olması için paylaşıyoruz. 2019 2020 Eğitim öğretim yılı için okullarda okutulan 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı etkinlik cevapları için bu sayfayı baştan sona inceleyebilirsiniz. Daha iyi anlamanız için her bir etkinliği ayrı ayrı çözümledik. Eklenmesini ve düzeltilmesini istediğin yerler olursa yorum kısmından yazmayı unutmayın.

Sayfanın Cevapları:

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Şair Evlemesi Cevapları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Meb Yayınları 6. Ünite Tiyatro  Sayfa 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241 Şair Evlemesi Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 232 Cevabı

1. “Kostüm, ışık, dekor, makyaj…” gibi unsurların tiyatro eserinin başarı ile sahnelenmesindeki önemi ile ilgili neler düşünüyorsunuz?

• Cevap: Bunlar modern tiyatronun olmazsa olmazlarıdır. Canlandırma ve hissettirme için en önemli unsurlardır. İletinin en iyi ve etkili şekilde izleyicilere ulaştırılması için çok önemlidir.

2. Bir tiyatro oyunu mu yoksa sinema mı sizi daha çok etkiler? Düşüncelerinizi sözlü olarak ifade ediniz.

• Cevap: Tiyatro daha çok etkiler.Çünkü orada insanları/ oyuncuları daha yakından ve canlı görmek performanslarını daha doğal şekilde izlemek çok etkileyicidir.

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 235 Cevabı

1. • Ağladığını gördükçe öyle yüreğim kalkıyor ki, merhametimden yengeliğini kendim edeceğim
geliyor.
• Hemen hoş hâl ile geçinmenizi can ü gönülden dua ederim.
Yukarıdaki cümleler okuduğunuz metinden alınmıştır. Bu cümlelerde altı çizili kelime gruplarının anlamlarını cümlenin bağlamından, hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz.

• Cevap:
• yüreğim kalkıyor: Heyecanlanmak.
• can u gönülden: kalp ve gönül anlamında içten gelmek.

2. Müştak Bey’in yerinde siz olsaydınız onun yaşadığı böyle bir olay karşısında nasıl davranırdınız?

• Cevap: Ben daha sert tepki verirdim. Çünkü kandırılmak kötü bir şey. Kesinlikle büyük kızla evlenmezdim. Bir de en başından beri görücü usulü ile evlenmek yanlış olduğu için bu işe hiç girmezdim. 

3. Okuduğunuz metinde geçen diğer kişilerin özellikleriyle ilgili neler söyleyebilirsiniz?

• Cevap: MÜŞTAK BEY: Güvey ve Kumru Hanımın aşığı. Müştak Bey aşka susamış, aşkla körü körüne hareket eden, sevincin ümitsizliğinde en son derecesine çıkan biridir. Müştak Bey alafranga tutum ve davranışı, kılık ve kıyafetiyle mahallelinin hoşuna gitmeyen, fakir fakat oldukça kafalı bir insandır.

  KUMRU HANIM: Müştak Beyin sevgilisi ve Sakine Hanımın kız kardeşidir. Kumru hanım çok genç ve güzel bir hanımefendidir. O da Müştak Beye aşıktır.

  SAKİNE HANIM: Kumru Hanımın büyük kız kardeşidir. Sakine Hanım; Kumru Hanıma göre oldukça yaşlı, çirkin, kart, kambur ve evde kalmış bir bayandır. Sakine Hanım eserde Müştak Beyin nikahlısıdır.

    YARDIMCI KİŞİLER:
  
  

   HİKMET EFENDİ: Müştak Beyin en iyi dostlarından biridir. Çok pratik zekalı bir kişiliğe sahiptir. Hikmet Efendi; aklı başında, ağırbaşlı ve Müştak Beyi o zor durumdan kurtaran kişidir.

  ZİBA DUDU: Evlenmeye aracılık yapan kılavuz kişidir. Müştak Beyin başına bu derdi açanlardan biridir. Ziba Dudu; çok geveze, laf taşıyan ve ortalığı karıştırmayı seven bir kişiliktir.

  HABBE KADIN: Müştak Beyin yengesidir. Müştak Beyin başına gelenleri duyunca feryadı basıp ortalığı karıştırıyor. Çok aceleci ve panik bir kişiliğe sahiptir.

  EBULLAKLAKATÜL’ENFİ: Sakine Hanımın nikahını kıyan imamdır. O da Sakine Hanımı Müştak Bey’e yamamaya çalışanlardan biridir. Çok düzenbaz, aşağılık ve dini başka şeylere alet eden bir tiptir. Aynı zamanda oldukça geveze, gürültücü, iri ve uzun burunlu çirkin biridir.

4. Metinde anlatılanlardan hareketle temayı belirleyiniz.

• Cevap: Tema: görücü usulü ile evlenmenin yanlışlığı ve ortaya çıkaracağı olumsuz sonuçlardır.

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 236 Cevabı

5. Hikâyedeki olayları gerçekleşme sırasına göre belirleyerek aşağıdaki şemalara yazınız.

• Cevap:
• Müştak Bey’in kendisine gösterilen kız yerine ablasının verilmek istenmesini anlaması.
• Konuyu çözmesi için Ebulaklakaya gidilmesi
• Ebulaklakanın Müştak Bey’e durumu kabullenmesini söylemesi
• Hikmet Efendi’nin olayı çözmesi ve sorunu ortadan kaldırarak Müştak Efendi’yi uyarması.

6. “Mekân ve dekor geleneksel Türk tiyatrosunda standart bir özellik göstermesine karşılık modern tiyatroda aynı eserin farklı temsillerinde, metinle ilişkili veya metinden bağımsız olarak farklı mekân ve dekor uygulamaları vardır.” Bu bilgiden hareketle okuduğunuz metinde dekorun nasıl düzenlenmesi gerektiğini söyleyiniz.

• Cevap: Dekor geleneksel ile modern tiyatro arası bir eser olduğu için istenirse geleneksel tarzda tek bir sahne şeklinde istenirse de birden fazla sahne şeklinde de düzenlenebilir.

7. Metnin dil ve anlatım özellikleriyle ilgili neler söyleyebilirsiniz?

• Cevap: Metnin dönemine göre sadedir. İfadeler açık ve nettir. Çünkü diyalog tarzında bir anlatım benimsenmiştir. Bundan dolayı da halkın anlayacağı bir dil tercih edilmiştir. Anlatım özelliklerine gelince, şair o zamanın en önemli sorunlarından biri olan görücü usulüyle evlenmeyi en anlaşılır şekilde anlatmıştır. Ayrıca eserin anlatımı oldukça akıcıdır.

8. Okuduğunuz metinde güldürü ögeleri nelerle sağlanmıştır? Metinden örnekler vererek açıklayınız.

• Cevap: Yanlış anlamalara dayalı bir anlatımın tercih edilmesi ve çoğu zaman kullanılan kılık değiştirme kadın kılığına girme gibi güldürü öğelerinin kullanıldığını söyleyebiliriz. 

9. Okuduğunuz metinde geleneksel Türk tiyatrosuna benzeyen yönleri gösteriniz.

• Cevap:
• Güldürü öğeleri
• Geleneksel yapıya sahip olması
• İsimlerden hareketle karakterlerin verilmesi mesela müştak kelimesi kavuşmaya hasret kalan anlamındadır.

10. Dönemin sosyal ve kültürel yaşantısı okuduğunuz metne nasıl yansımıştır?

• Cevap: Eserden çıkarılabilecek ana fikir; görücü usulüyle evlenmenin ne kadar tehlikeli ve yanlış olduğudur. O dönemlerde geçerli olan bazı geleneklerin ve batıl inançların nasıl olumsuz sonuçları doğurduğunu öğrenmiş oluruz.

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 237 Cevabı

Aşağıda verilen metin parçalarını Şair Evlenmesi tiyatrosundan okuduğunuz bölümler ile dil ve anlatım özellikleri yönünden karşılaştırınız.

• Cevap: I. metinde kahramanlık ön planda olduğu için daha destansı bir söyleyiş daha şiirsel bir hava vardır. II. Metin ile Şair Evlenmesi ise sosyal bir konuyu işlediği için daha basit anlatım ve sade bir dil tercih edilmiştir. 

10. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 241 Cevabı

Fransız ve dünya edebiyatının önde gelen sanatçılarından biri olan Moliere’in Cimri adlı tiyatro eserini okudunuz. Okuduğunuz bu tiyatroyu daha önce incelediğiniz Orta Oyunu ile tema ve kahramanların özellikleri açısından; Şair Evlenmesi ile de dil ve anlatım özellikleri açısından karşılaştırınız. Karşılaştırma sonuçlarınızı aşağıdaki şemaya yazınız.

CİMRİ ve ORTA OYUNU TEMA VE KAHRAMANLARIN ÖZELLİKLERİ

Benzerlikler: İkisi de göstermeye bağlı bir metindir. İkisinde de halktan kahramanlar vardır. İkisinde de sosyal bir durum anlatılır. İkisinde de diyaloga dayalı bir anlatım vardır.

Farklılıklar: Birisi geleneksel tiyatro örneği iken Cimri ise Modern tiyatro örneğidir. Biri Fransız edebiyatının etkilerini taşırken diğeri geleneksel Türk tiyatrosunun özelliklerini taşır. Cimri de kahramanlar fazla iken Orta Oyunu’nda iki kahraman vardır.

CİMRİ ve ŞAİR EVLENMESİ DİL VE ANLATIM ÖZELLİKLERİ

Benzerlikler: İkisinde de halktan kahramanlar vardır. İkisinde de sosyal bir durum anlatılır. İkisinde de diyaloga dayalı bir anlatım vardır.

Farklılıklar: İkisinde kullanılan benzetmeler ve atasözleri, deyimler cümle yapıları farklıdır. 

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı cevapları her sınıf ve düzeyden öğrencilerin ödevlerine yardımcı olması için paylaşıyoruz. 2019 2020 Eğitim öğretim yılı için okullarda okutulan 9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı etkinlik cevapları için bu sayfayı baştan sona inceleyebilirsiniz. Daha iyi anlamanız için her bir etkinliği ayrı ayrı çözümledik. Eklenmesini ve düzeltilmesini istediğin yerler olursa yorum kısmından yazmayı unutmayın.

Sayfanın Cevapları:

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı 8. Ünite Mektup/E-Posta Ünite Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları Cevapları

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Meb Yayınları 8. Ünite Mektup/E-Posta Sayfa 240, 241, 242, 243, 244 Sözlü iletişim Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 240 Cevabı

Kurtdereli Mehmet pehlivan,
Seni cihanda büyük ün almış bir Türk pehlivanı tanıdım. Parlak muvaffakiyetlerinin sırrını şu sözlerle izah ettiğini de öğrendim:
“Ben her güreşte arkamda Türk Milletinin bulunduğunu ve millet şerefini düşünürüm.”
Bu dediğini en az yaptıkların kadar beğendim. Onun için senin bu değerli sözünü, Türk sporcularına bir meslek düsturu olarak kaydediyorum. Bununla, senden ve sözlerinden ne kadar çok memnun olduğumu anlarsın.
Gazi M. Kemal

1-3. soruları, Mustafa Kemal Atatürk’ ün Kurtdereli Mehmet Pehlivan’a yazdığı yukarıdaki mektuba göre cevaplayınız.

1. Mektubun türü ve bu mektup türünün özellikleri hakkında neler söylenebilir?

• Cevap: 3 bölümden oluşur. Giriş, gelişme ve sonuç bölümünden oluşur. Özel mektup,edebi mektup,Resmi (dilekçe) ve iş mektubu olmak üzere 4’e ayrılır.

2. Bu mektupta mektup türünün hangi şekil özellikleri belirlenebilir?

• Cevap: 

  1.Tarih

  2.Hitap cümlesi

  3.Konu

  4.Kimden Geldiği

3. Bu mektupta geçen fiilleri bularak bunların işlevlerini belirleyiniz.

• Cevap: 

  tanıdım=iş fiili

  öğrendim= iş fiili

  düşünürüm=durum fiili

  beğendim=iş fiili

  kaydediyorum=iş fiili

  anlarsın=iş fiili

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 241 Cevabı

Sevgili Kardeşim,
Mektubuna teşekkür ederim.
Ali Haydar’a yazdığım mektuptan sanırım haberin olmuştur. Hikaye özel sayımızla ilgiliydi. Bu arada senin de hikayelerini görmek isterim.
Şiirlerini dikkatle okudum.
Bir eleştirmen olmadığımı hep itiraf ederim. Ama açıklıkla yapmaktan çekinmediğim bir yönüm var. O da okuduğum şiirlerin ne kadar şiir olduğunu anlayabildiğim kadarı ile çekinmeden söylemek. Eğer söylediklerimde yanılmıyorsam ve karşımdaki kavrayışı derin bir kişi ise bunun yararı oluyor. İşte bu çerçeve içerisinde sana, “şairliğin özel hayatının bir parçası gibi kalsın” diyorum. Bunu bendeki örneklere bakarak söylüyorum. Devam etmekte yarar görürsen nasıl bir gelişme gösterirsin bilemem.
Yazar kişi, sahasını mutlaka iyi seçmeli; Mavera’daki incelemen Rasim’den söz ettiği için yayımlanmadı. Sadece emek mahsulü bir verim de değil. Fakat orijinal sayılabilecek yakalayışların var. Yazını bunlar değerli kılıyor ve bize sebat gösterdiğin takdirde bir gelecek vadediyor.
Hikaye ve romanında eğer şiirlerindeki kadar bir sanatkar varsa, onlar için de barajı aşan bir seviye söz konusu olmayabilir. Ama onları görelim isterim ilkin.
Fakat onlardaki başarın ne olursa olsun kendine eleştirmenliği as meslek edinmeni isterim. Ede- biyat’ta Mavera’da uzun zamandır şiir ve hikaye yayınlayan kabiliyetli insanlar var. Onlar hakkında, -küme küme yaparak- çok ciddi ve “ahbap işi” olmayan çalışmalar, planlayacağın konular olabilir.
Düzenli arşiv bir kitaplık, daima not alarak okumalar, çalıştığın konuyu ehil kişilerle tartışmalar ve bazı zevkleri, istirahatleri yazabilmek için terk yapılacak işlerin olmalıdır. Eleştiri, sahiplerini bekleyen bomboş bir meydan… Bunu da kabiliyetini bu yönde kullanman için bir motif olarak öne sürmek mümkün.
Ali’ye ve diğer arkadaşlara selamlar.
Gözlerinden öperim.
Cahit Zarifoğlu
Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri bu mektuptan hareketle uygun ifadelerle doldurunuz.

1. Metinde duygu ve düşünceler,SAMİMİ bir anlatımla dile getirilmiştir.
2. Metin EDEBİ  mektup türünün özelliklerini taşımaktadır.
3. Mektupta sağ üst köşede TARİH ve YER yazılmıştır.

ç. Mektup bir HİTAP sözüyle başlamıştır.

• Cevap: 

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 242 Cevabı

5. (I) Geniş halk kitlelerini ilgilendiren bir konunun, (II) konuyla ilgili uzmanlarca (III) bir jüri önünde (IV) tartışılmasına (V) açık oturum denir.
Yukarıdaki numaralandırılmış ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

• Cevap: C

6. (I) Gazeteleri her cuma muntazaman alıyorum. (II) Her gazeteyi aynı alâka ile okuduğum için tenkit etmeye hâl ve mecal bulamıyorum. (III) Fakat ne olursa olsun bugün biraz sana daha ciddî olarak yapılan işlerden bahsetmek isterim. (IV) Şimdiye kadar çıkan üç nüshada kendimce kıymetli bulduğum üç yazı var. (V) Biri senin Meşale edebiyatı hakkındaki makalen ki cidden özlü ve çalışılmıştı.
Sabri Esat Siyavuşgil
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. cümlenin yüklemi basit çekimlidir.
B) II. cümlenin yüklemi, kurallı birleşik bir fiildir.
C) III. cümlede hem basit hem birleşik çekimli fiil vardır.
D) IV. cümlede basit çekimli fiil vardır.
E) V. cümledeki “çalışılmıştı” fiili edilgen çatılıdır.

• Cevap: D

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem yapı yönüyle diğerlerinden farklıdır?
A) İnceleme sonucu iki ay içinde tarafınıza bildirilecektir.
B) Türkiye’ye dönüp dönmeyeceğimiz bir haftaya kadar anlaşılır.
C) Ama yazmadan da edemedim işte.
D) Sınavlarım iyi geçmeseydi çok üzülecektim.
E) Halk şiiri büyüklerinden bir şiir yayımlıyoruz.

• Cevap: C

8. “Halk edebiyatından iki şiir seçiverseydiniz, yeniler için aydınlatıverseydiniz onları, ne iyi olurdu!” cümlesinde altı çizili fiil ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Birleşik çekimlidir.
B) Ek fiil almıştır.
C) II. tekil kişiye göre çekimlenmiştir.
D) Birleşik yapılı bir fiildir.
E) Şart kipinin hikâyesi ile çekimlenmiştir.

• Cevap: C

9. REİS BEY — (Mahkûma.) Evet ( ) Size ait olan bu ceket Londra malıdır ( ) Tahsilinizi yarım bırakıp döndüğünüz yerin malı ( ) Kupon kumaş ( ) İstanbul’da kimsede bulunması ihtimali yok… Bir parçası da, boğuşma sırasında kadın tarafından koparılmış.
Necip Fazıl Kısakürek, Reis Bey
Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere, aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) (.) (.) (.) (…) B) (!) (.) (.) (…) C) (!) (.) (,) (…) D) (.) (.) (…) (.) E) (!) (.) (…) (…)

• Cevap: E

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 243 Cevabı

10. I. Akrabalık adı olup lakap veya unvan olarak kullanılan kelimeler küçük harfle başlar.
II. Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
III. Etmek, eylemek, olmak, yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimede herhangi bir ses olayı oluşmazsa ayrı yazılır.
IV. Kişi adlarından önce ve sonra gelen unvanlar, saygı sözleri, rütbe adları ve lakaplar büyük harfle başlar.
V. Alt, üst, ön, iç, dış, vb. sözlerinin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?
A) I.
B) II.
C) III.
D) IV.
E) V.

• Cevap: A

11. Babacığım,
Tevfik Beyin bol tarafından verdiği umutları vaktiyle size yazmıştım. Şu eski müfettiş bey de buradan ayrıldıktan sonra eminim adımı bile hatırlayamamıştır. Neyse yeni müfettiş beyle birkaç gün önce tanışmış olmaklığımız bize bir o kadar umut verdi. Meğer bizim işin “kitapta yeri varmış!” Yasanın galiba 20. maddesine göre Avrupa’da bir yıl kalan öğrenci, hükümet öğrencisi olabilirmiş.
Bedri Rahmi Eyüboğlu
Bu metin hangi mektup türüne ait özellikler taşımaktadır?
A) İş mektubu
B) Tebrik mektubu
C) Edebî mektup
D) Resmî mektup
E) Özel mektup

• Cevap: E

12. E-posta ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) E-postada ileti, birden çok alıcıya gönderilebilir.
B) E-posta özel mektup ve iş mektubu olarak kullanılmaz.
C) İletide tarih ve saat otomatik olarak eklenir.
D) E-postalar, kurumsal ve kişisel olabilir.
E) Yazıyla birlikte resim, ses ve video gibi ek dosyalar gönderilebilir.

• Cevap: B

9. Sınıf Meb Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 244 Cevabı

13. Aşağıda verilen tanılayıcı dallanmış ağaçtaki bilgilerden bazısı doğru, bazısı yanlıştır. İlk ifadeden başlayıp, cevap oklarını takip ederek doğru çıkışa ulaşınız.

• Cevap: 4. ÇIKIŞ