Ders ve Çalışma Kitapları Cevapları

7. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı cevapları her sınıf ve düzeyden öğrencilerin ödevlerine yardımcı olması için paylaşıyoruz. 2019 2020 Eğitim öğretim yılı için okullarda okutulan 7. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı etkinlik cevapları için bu sayfayı baştan sona inceleyebilirsiniz. Daha iyi anlamanız için her bir etkinliği ayrı ayrı çözümledik. Eklenmesini ve düzeltilmesini istediğin yerler olursa yorum kısmından yazmayı unutmayın.

Sayfanın Cevapları:

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Meb Yayınları 2. Ünite Türk Tarihinde Yolculuk Sayfa 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60 ,61 ,62, 63 Osmanlı Fetih Siyaseti Etkinlik Etkinlik Soruları ve Cevapları

Osmanlı Fetih Siyaseti Etkinlik  Metni Cevapları (7. Sınıf Sosyal Bilgiler)

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 49 Cevabı 

Osmanlı Devleti, gaza anlayışıyla fetihlerini hangi yöne doğru yapmalıdır? Açıklayınız.

• Cevap: Bizans İmparatorluğuna doğru yani Avrupa’ya doğru yapmalıdır. Çünkü diğer yerlerde zaten Müslüman kesim varken bahsettiğimiz yerlerde ise Hristiyanlar yaşamaktadır. Gaza için başka bir dinden İslama geçiş sağlanmalıdır.

Osmanlı Devleti’nin Bizans ile komşu olmasının devletin büyümesinde ne gibi katkıları olmuştur? Açıklayınız.

• Cevap: Bizans’ın zor zamanlar yaşaması, güçsüz olması Osmanlının diğer beyliklere göre daha olay büyümesini, yayılmasını gelişmesini hazırlamıştır. Bizans güçlü olsaydı Osmanlı bu kadar rahat büyüyemezdi. Ayrıca Bizansın Hristiyan olması da gaza anlayışıyla Osmanlının daha yürekten savaşarak daha çok büyümesini sağlamıştır.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 50 Cevabı 

Orhan Gazi’nin İznik’i alır almaz orada medrese kurması neyin göstergesidir? Yazınız.

• Cevap: Çünkü burayı zamanla Türk-İslam kenti hâline getirmek istemektedir. Bunun için de öncelikle kültürel bakımdan güçlü olmak, iyi kadrolar yetiştirmek ve İslam kültürünü iyi öğretmek gerekmektedir. Bundan dolayı ilk iş medreseyi açmak olmuştur.

Rumeli’ye geçmek Osmanlı Devleti için neden önemlidir? Yazınız.

• Cevap: Çünkü Rumeli Osmanlı için bir sınır gibidir. Boğazlara daha hakim olmak ve Avrupa’ya daha kolay ilerlemek için Rumeli’nin alınması zorunluydu. 

Osmanlı Devleti’nin başkenti Bursa’dan Edirne’ye taşımasının sebepleri neler olabilir? Tartışınız.

• Cevap: Osmanlı Devleti’nin başkenti Bursa’dan Edirne’ye taşımasının amaçları aşağıdaki gibidir;

1. Edirne’nin Türkler’in Rumeli’yi fethetme hareketlerinde çok önemli bir askeri üs olması durumundan,
2. Başkent Bursa’nın, Avrupa ve Balkanlara çok fazla uzak kalıyor olması durumundan,Yukarıdaki nedenlerden dolayı Sırpsındığı zaferinden sonra I. Murat, 1365 yılında devlet merkezini Bursa şehrinden Edirne’ye taşımıştır.Bunun sonucunda da Bizans Devleti’nin arka kısmına geçerek arkasını ve önünü işgal edip orta kısımda Bizans Devleti’ni bırakarak, Bizans Devleti’ni yıkmayı amaçlıyordu.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 51 Cevabı 

Abbasi Halifesi, Yıldırım Bayezid’e niçin Rum Diyarının Sultanı unvanını vermiştir? Yazınız.

• Cevap: 1396’da Bayezid Han, İstanbul’u almak için büyük bir gayret sarf ederken Macar Kralı Sigismund idaresindeki Haçlı kuvvetleri Niğbolu’yu kuşatmıştır. İvedi şekilde İstanbul kuşatmasını kaldırıp Niğbolu’ya gelen padişah, Haçlı ordusunu büyük bir bozguna uğratmıştır. Bu olaydan sonra Halife tarafından kendisine Sultanu’l-İklim-i Rum (Rum Yöresinin Sultanı) unvanı verilmiştir. 

Niğbolu Zaferi ile Osmanlı Devleti’nin İslam dünyasında itibar kazanması arasındaki ilişkiyi yazınız.

• Cevap: Türklerin Balkanlardan atılamayacağı bir kez daha ispatlandı. Zaferden dolayı Abbasi Halifesi, Yıldırım Bayezid’e “Rum Diyarının Sultanı” unvanını verdi. Çünkü İslam Dünyası Hristiyan Dünyaya karşı büyük bir zafer ve üstünlük el etmiştir.
  

Osmanlı Devleti’nin Fetret Devri’ne girme sebepleri nelerdir? Yazınız.

• Cevap: Ankara Savaşı’ndan sonra Yıldırım’ın dört oğlu arasında on bir yıl süren taht kavgaları dönemine Fetret devri denir. Fetret Devri tarihimizde 11 yıl sürmüş bir devre verilen addır. Fetret Arapçada kargaşa anlamına gelir. Timur istilası üzerine Yıldırım’ın aldığı yerlerin hemen hepsi elden çıkarılmış, Timur tarafından Anadolu Beylikleri tekrar diriltilmişti.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 52 Cevabı 

Timur’un Ankara Savaşı’ndan sonra beyliklere topraklarını geri vermesinin amacı nedir? Tartışınız.

• Cevap: Çünkü Timur Anadolu’da güçlü bir devlet istememektedir. Bu yüzden Anadolu’da siyasi birliği parçalamak adına beyliklere eski topraklarını vererek Osmanlıyı bölmüştür.

11 yıl süren Fetret Devri’nde Osmanlı Devleti’nin yıkılmama sebepleri nelerdir? Tartışınız.

• Cevap:

 Bizans’ın güçsüz ve karışık olması
Balkanlardaki politikası
Tımar sisteminin etkisi
Anadolu beyliklerinin güçsüz ve karışık olması
Haçlılara vurulan darbeler

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 53 Cevabı 

İstanbul’un fethinin nedenlerinin hangi alanla ilgili olduğunu aşağıdaki tabloya işaretleyiniz.

• Cevap:

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 56 Cevabı 

Bir çağın kapanıp yeni bir çağın açılması için dünya genelinde değişikliğe yol açacak bir olayın olması gerekmektedir.
İstanbul’un fethinin sonuçlarından hangileri Orta Çağ’ın kapanıp Yeni Çağ’ın açılmasına neden olmuştur? Açıklayınız.

• Cevap:

İstanbul’un fethinin sonuçlarının hangi alanla ilgili olduğunu aşağıdaki tabloya işaretleyiniz.

• Cevap:

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 57 Cevabı 

Şimdiye kadar bütün padişahlar batı yönüne seferler yaparken I. Selim neden doğuya seferler yapmıştır? Tartışınız.

• Cevap: Çünkü Avrupa’dan devleti yıkabilecek güçte bir tehdit kalmamışken Doğu’da ise Safevi Devletinin güçlenmesi ve Anadolu’da çıkan isyanlar nedeniyle devlet büyük bir tehdit altındadır. Bundan dolayı öncelik Doğu’ya verilmiştir.

Mısır’ın fethinin sonuçlarının hangi alanla ilgili olduğunu aşağıdaki tabloya işaretleyiniz.

• Cevap:

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 58 Cevabı 

Mohaç Savaşı’nın iki saat gibi kısa bir sürede kazanılmasının sebepleri sizce neler olabilir? Tartışınız.

• Cevap: Savaş, sayıca üstün Osmanlı ordusunun hafif süvarileri (60.000), o zamana kadar Avrupalılar’ ın karşılaşmadıkları 300 seyyar top ve etkin tüfek kullanımı sayesinde, Macar ordusunun esas gücü olan ağır süvarilerini kısa sürede kaybetmelerini takiben, ağır Macar yenilgisi ile sonuçlanır. 

Belgrad’ın stratejik konumundan dolayı Osmanlı Devleti’ne katkıları neler olabilir? Tartışınız.

• Cevap: Belgrad bundan sonra batı seferlerinde bir üs hâline geldi. Böylece Osmanlının seferleri daha organize ve kolay olmuş oldu.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 59 Cevabı 

Aşağıdaki soruları tabloya bakarak cevaplayalım.

İki donanmanın da güçlerine baktığımızda hangi donanmanın gücü daha fazladır? Açıklayınız.

• Cevap: Tabi ki Haçlıların donanmasının daha güçlü olduğu görülür. Bir tarafta 162 kadırga bir tarafta 122 Kadırga vardır. 60000 askere karşı ise Osmanlıda 20000 asker vardır.

Osmanlı donanması sizce galip gelmiş midir? Galip geldiyse bunun sebepleri neler olabilir? Tartışınız.

• Cevap: Osmanlı kazanmıştır. Çünkü Osmanlı Donanmasının başında Barbaros Hayretin Paşa vardır. Ayrıca Bu zaferin kazanılmasında Turan taktiğinin (hilâl taktiği) deniz savaşında da uygulanması etkili olmuştur.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 60 Cevabı 

Girit kuşatmasının 24 yıl sürmesinin sebebi ne olabillir? Açıklayınız.

• Cevap: Kuşatmanın uzun sürmesinin sebebi de Osmanlının eski gücüne sahip olmamasından kaynaklıdır.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 61 Cevabı 

Aşağıdaki resmi inceleyiniz. Bu resimde Osmanlı toplumunun hangi özellikleri dikkatinizi çekti? Neden? Açıklayınız.

• Cevap: 

Osmanlı Devleti’nde uygulanan millet sistemini insan hakları, din ve vicdan hürriyeti açısından değerlendiriniz.

• Cevap: Osmanlı Devleti’nde din ve inancı aynı olan gruplar bir millet kabul edilmekteydi. Örneğin Sırplar, Rumlar, Bulgarlar aynı mezhepten yani Hristiyanlığın Ortodoks mezhebinden oldukları için bir millet kabul edilmişlerdir. Osmanlı Devleti ele geçirdikleri yerlerde halkın inançlarına asla dokunmaz, onlara din hürriyeti sağlardı.Bundan dolayı Osmanlıda isyanlar az olmuş, devlet çok uzun süre yaşamıştır. Bence günümüz insan haklarına aykırı olan kısım halkın padişahın tebası olmasıdır. Bunun dışında diğer haklar günümüz insan haklarına uygundur.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 63 Cevabı 

Gayrimüslimler genel olarak hangi ekonomik faaliyetle uğraşmışlardır?

• Cevap: Kuyumculuk, fırıncılık, sarraflık gibi tüccar kesim genelde gayrımüslimlerin yaptığı işle arasındadır.

Osmanlı Devleti’nin istimâlet politikasının toplum yaşamına katkıları nelerdir?

• Cevap: Osmanlı Devleti hoşgörülü tutumuyla bölge halkını kazanmayı başarmış ve fethettiği topraklarda uzun yıllar hakimiyet kurabilmiştir. Eğer Osmanlı Devleti böyle bir tutum izlemeseydi inanışlarına ve yaşam biçimine saygı gösterilmeyen halk zamanla ayaklanacak ve Osmanlı’ya karşı çıkacaktı. 

Osmanlı toplumunun bir arada huzur içinde yaşamasının nedenleri nelerdir?

• Cevap: Osmanlıda farklı unsurların birlikte yaşamasını mümkün kılan sistem ve bu sistemin kavramları, günümüz dünyasının kavram ve önceliklerinden farklıdır. İmparatorluğun değerle­ri adaleti, rıza ve ihtiyar olmayı modern dünya ise hürriyeti öncelemektedir. İmparatorluğun hemen her bölgesinden ve çok çeşitli etnik unsurlarından gelen devlet adamları, ulema sınıfı mensupları, tarikat şeyhleri ve edebiyatçılar gibi toplum­da önemli bir yere sahip olan kimselerin Buharî, Pargalı, Kay­serili, Erzurumlu, Merzifonlu, Nevşehirli, Lofçalı, Bayburtlu, Halebî gibi sıfatlarını tüm Osmanlı topraklarında kullanabilmiş olmaları, bölgesel ve etnik ötekileştirmenin önemsiz olduğunu göstermektedir.

Aşağıda verilen fetihlerin Osmanlı Devleti’nin gelişmesine ne gibi katkıları olduğunu ilgili alanlara yazınız.

• Cevap: 

İznik’in Fethi: İznik alındıktan sonra imar edilerek kısa sürede Türk-İslam şehri hâline getirildi.
İlk Osmanlı medresesi açıldı.
Bursa’nın Fethi:
İstanbul’un Fethi:
Belgrad’ın Fethi:
Kıbrıs’ın Fethi:

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Meb Yayınları 2. Ünite Türk Tarihinde Yolculuk Sayfa 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60 ,61 ,62, 63

6. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı cevapları her sınıf ve düzeyden öğrencilerin ödevlerine yardımcı olması için paylaşıyoruz. 2019 2020 Eğitim öğretim yılı için okullarda okutulan 6. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı etkinlik cevapları için bu sayfayı baştan sona inceleyebilirsiniz. Daha iyi anlamanız için her bir etkinliği ayrı ayrı çözümledik. Eklenmesini ve düzeltilmesini istediğin yerler olursa yorum kısmından yazmayı unutmayın.

Sayfanın Cevapları:

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Meb Yayınları 2. Ünite Tarihi Yolculuk Sayfa 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64 Türklerin Anayurdu Orta Asya Etkinlik Soruları ve Cevapları

Türklerin Anayurdu Orta Asya Metni Cevapları (6. Sınıf Sosyal Bilgiler)

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 48 Cevabı 

1. Orta Asya’yı çevreleyen yeryüzü şekillerini haritadan yararlanarak söyleyiniz.

• Cevap: Dağlar, denizler ve göllerdir. ( Hazar Denizi, Aral Gölü, Tanrı Dağları, Altay Dağları, Himalaya Dağları)

2. Yaşadığınız yeri düşünerek, coğrafi özelliklerin insanların yaşayış tarzı ve ekonomik faaliyetleri üzerindeki etkisini tartışınız.

• Cevap: Mesela bizim burada deniz vardır. Denizin olduğu yerde hem turizm gelişir hem havalar çok soğuk olmaz hem de geçim kaynaklarından biri ise Balıkçılık olur. Oysa kuzenim Umut’un ailesi dağda yaşamaktadır. Orada hep çok kalın giyinilir. Geçim kaynağı olarak ise hayvancılık daha çok yapılır.

Orta Asya’da yapılan arkeolojik kazılarda savaş aletleri, çanak çömlekler, kilimler, süs eşyaları vb. bulunmuş olması Türklerin hangi ekonomik faaliyetlerle uğraştıklarını göstermektedir? Söyleyiniz.

• Cevap: Özellikle hayvancılık, toprak pişiriciliği, incik boncuk üretimi, el işçiliği, dokumacılık ve demircilik gibi ekonomik faaliyetlerle uğraşıldığını gösterir. 

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 49 Cevabı 

1. Okuduğunuz parçadan yola çıkarak Türklerin yaşantıları hakkında neler söyleyebilirsiniz? Tartışınız.

• Cevap: Türklerin konar-göçer yaşadıklarını yani yazın serin kışın da ılık yerlerde yaşadıklarını, evlerinin yerinin her zaman değişebildiğini, kalıcı binalar yerine göçebe oldukları için çadırlarda kaldıklarını ve de hayvancılıkla uğraştıklarını söyleyebiliriz. 

2. Türklerin atı evcilleştirmeleri, tekerleği kullanmaları göçlerini nasıl kolaylaştırmıştır? Açıklayınız.

• Cevap: At Türkler için çok önemlidir. Çünkü konup göçecekleri yere eşyalarını atları sayesinde alabilmişlerdir. Aynı zamanda tekerlek sayesinde de neredeyse tüm eşyalarını kolaylıkla taşıma imkanı bulmuşlardır.

3. Konargöçer yaşantı içerisinde çadırların Türkler için önemini söyleyiniz.

• Cevap: Çadırlar göçebe yaşamı tercih eden Türkler için vazgeçilmezdir. Çünkü sabit bir evleri olmayan Türkler bu kolayca kurulabilen ve kaldırılabilen çadırlarda yaşamışlar, çocuklarını bu çadırlarda büyütmüşler ve öyle hayatta kalmışlardır.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 51 Cevabı 

Yukarıdaki metinden yola çıkarak Hun Türklerinin siyasi yaşantıları hakkında neler söyleyebilirsiniz? Tartışınız.

• Cevap: Öncelikle Devlet Han ve oğullarınındır. Han öldükten sonra oğulları yönetimde söz sahibi olacaklardır. Devleti Han ve kardeşleri beraber yönetecektir. 

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 52 Cevabı 

1. Haritadan faydalanarak Türklerin hangi yönlere ve bölgelere göç ettiğini söyleyiniz.

• Cevap: Orta Asya’da yaşayan Türkler zaman içinde Sibirya’ya, Çin’e, Avrupa ve Arap Yarımadası’na göç edeceklerdir.

2. Türklerin tarih boyunca çok çeşitli bölgelere yayılması Türk tarihini siyasi, coğrafi, kültürel ve ekonomik olarak nasıl etkilemiş olabilir? Aşağıdaki boşluğa yazınız.

• Cevap: 

Siyasi: Bir çok kıtada devletler kurmuş ya da bir çok farklı coğrafyada yer alan devletlerde üst düzey yöneticilik yapmışlardır.
Coğrafi: Türkçe bir çok farklı coğrafyada konuşulmakta, Dünyanın neredeyse her yerinde Türk nüfusun varlığı görülmektedir.
Kültürel: Türk gelenek ve görenekleri ve Türk dili Dünyanın her yerine yayılmış vaziyettedir.
Ekonomik: Ekonomik olarak Türklerin kilimleri, savaş aletleri, üretikleri diğer tüm maddeler ticaret yoluyla Dünyanın her yerinde görülmektedir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 53 Cevabı 

Hunların yaşantılarını dile getiren şiirden yola çıkarak, aşağıdaki açıklamalarda istenen cevapları ağaçtaki kutucuklara yazınız.

• Cevap:

a) Hunların barınakları b) Hunların dokumaları, kıyafetleri
c) Hunların yiyecekleri ç) Hunların çalgıları
d) Hunların madenleri e) Hunların yaşadığı coğrafyanın bitki örtüsü

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 54 Cevabı 

1. Pazırık Halısı, Türk kültürünün hangi alanında bize bilgi vermektedir? Söyleyiniz.

• Cevap: Türk Kültürünün özellikle Dokumacılık alanında kilim örmedeki sanatta ne kadar ileride olduğu hakkında bize bilgi vermektedir. 

2. Her iki dokuma görselini inceleyerek benzerlik ve farklılıkları nelerdir? Söyleyiniz.

• Cevap: İkisinde de kırmızı renkler kullanılmıştır. İkisi de el işçiliğinin önemli örnekleridir. İkisi de Türklere aittir. Motifleri ve örgü teknikleri ise farklıdır. 

3. İki haberden yola çıkarak Türk kültürünün sürekliliği hakkında neler söyleyebilirsiniz? Tartışınız.

• Cevap: Türk kültürü geçmişten günümüze kesintiler halinde değil birikerek ilerlemiştir. Geçmişten gelen birikim ve bilgi yeni nesil tarafından yeniden değerlendirilerek özgünlük ve kalite ile kültürel izler devam ettirilmektedir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 55 Cevabı 

Yukarıdaki metinden yola çıkarak Kök Türklerin yaşadığı yerin coğrafi özellikleri hakkında neler söyleyebilirsiniz?

• Cevap: Etraflarında çok güçlü devletler vardır. Bağımsız kalabilmek için her zaman güçlü olmak zorundadırlar. Geniş bozkırların olduğu Orta Asya Steplerinde kurulmuştur. Aynı zamanda yüksek ve geçilmezi zor dağların arasında da sonraları yerleşimler kurmuşlar çoğalıp yeniden yıkılan devletlerini kurmuşlardır.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 57 Cevabı 

1. Metinde Bilge Kağan Türk milletine hangi öğütleri veriyor? Söyleyiniz.

• Cevap: Türk milletinin kağanının sözünden çıkma huyundan vazgeçip disiplin altına girmesi gerektiğini, düşmanın tatlı söz ipek pamuğuna kanmaması gerektiğini, Ötüken’i terk etmemesi gerektiğini öğütlemiştir. 

2. Metinden yola çıkarak Türkler hangi ekonomik faaliyetleri yapmaktadır? Söyleyiniz.

• Cevap: kervanlarla ticaret yaparlarmış. Özellikle ipek tüccarlığı yaparlarmış. 

3. Orhun Yazıtlarının Türk tarihi açısından önemi nedir? Açıklayınız.

• Cevap: Türk adının ve kültürünün yabancı devletler tarafından tanınıp yaygın hale gelmesi de tamamen Göktürkler sayesinde gerçekleşmiştir. Türk milleti ve kültürü bu dönemde her bakımdan sistemli bir şekilde ortaya çıkmış bir bakıma günümüze kadar tarihe yön vermiştir. Köktürk tarihini, mücadelelerini ve idare sistemleri gibi birçok konuyu yazıtlardan öğrendiğimiz gibi Hunların ve Avarların da yaşam tarzları hakkında bilgi sahip olmamızı sağlarlar. Ayrıca şimdi ki ulusa da seslenen bilge kağan birlik ve bütünlük mesajları günümüz Türkiye’si için oldukça manidardır.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 58 Cevabı 

Aşağıdaki bulmacayı çözünüz.

1. İlk Türk devletlerinde devletin iki bölüm hâlinde (İKİLİ SİSTEM)
2. Orhun Abideleri’nin günümüzde bulunduğu ülke (MOĞOLİSTAN)
3. II. Kök Türk Devleti’nin en önemli veziri (TONYUKUK)
4. II. Kök Türk Devleti’nin diğer adı (GÖKTÜRK)
5. Türkçenin ilk yazılı kaynakları (ORHUN KİTABELERİ)
6. Bilge Kağan ve Kültigin Abideleri’ni yazan kişi (YOLLUĞ TİGİN)
7. Kök Türklere ait destan (ERGENEKON)
8. Adına yazıt dikilen Bilge Kağan’ın kardeşinin adı (KÜL TİGİN)
9. Orhun Müzesi’ni inşa ettiren kuruluş (TİKA)

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 59 Cevabı 

MÖ 5. yüzyılda yaşadığı tahmin edilen İskit Tigini’ne ait olan ve Esik kurganından çıkarılan “Altın Elbiseli Adam” ı araştırarak elde ettiğiniz bilgileri sınıfta paylaşınız.

• Cevap: Esik Kurganı, 1969-1970 yılları arasında Kazakistan’a bağlı Alma-Ata şehrinin 50 kilometre uzağındaki Issık Kasabası’ndaki kazılarda, Kazak Arkeolog Profesör Kemal Akişoğlu tarafından ortaya çıkartılmıştır. İçinde yer alan altın elbiseli adam dünyada çok merak uyandırmıştır. 18-23 yaşlarında bir prense ait olduğu düşünülen altın elbise, sanat tarihi açısından adeta bir şaheserdir. Elbisede, bir İskit (Saka) geleneği olarak karşımıza çıkan sivri başlık burada da göze çarpmaktadır. Hatta Perslerin İskit topluluklarından bir grubu ‘‘Saka Tigrakhauda’’ olarak tanımlamaları ‘’Ok şeklinde sivri başlık giyen Sakalar’’ olarak bilindiklerini göstermektedir.

Mezar başlarına dikilen balbalların Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar uzanması hakkında neler söyleyebilirsiniz?

• Cevap: Türklerin geleneklerine bağlı bir toplum olduklarını alışkanlık ve inançlarını hangi dine girerlerse girsinler sürdürmeye devam ettiklerini göstermektedir.

Kut anlayışının devlet yönetimine etkisi hakkında neler söyleyebilirsiniz?

• Cevap: Hükümdar ölmeden önce vasiyet olarak çocuklarına ülke yönetimi hakkında bilgiler verir ve vesayet de babadan oğula geçen, kan bağıyla bağlı bir kutsallık taşır. Bu nedenle hükümdarlar ve aileleri kan bağıyla bağlı olanlar kutsal sayılır. Kut anlayışında, devlet hanedanın ortak malı olarak kabul edilir. Böylece o aileden olmayanlar kutsal kabul edilmedikleri için devleti yönetemezler. Egemenlik dinsel bir boyut taşımasa da hükümdardan sonra tahta geçecek oğullar için yarışma şartları eşit sayılmaktadır. Kut anlayışının zararları olarak taht kavgalarının ortaya çıkıp çok kan akması ve insanların ölmesi en önemlisi olarak sayılır. Hükümdar vefat etmeden bir halef, selef durumu oluşmadığı için yönetimsel bir boşluk doğmuştur. Bununla beraber bazen devletlerin ikiye bölünmesiyle istikrar sağlanamamış ve egemenlik kurulamamıştır.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 60 Cevabı 

1. Yukarıdaki görselde neler görüyorsunuz? Söyleyiniz.

• Cevap: Devlet yönetiminde karar alınacağı zaman Hakan ve Hatun’un yan yana oturduğu, Hakan’ın çocuklarını karşısına alarak kararlarını bildirdiğini özetle hanedan arası küçük bir kurultay yapıldığını görüyorum.

2. Hakan bir emir vereceği zaman “Hakan ve Hatun buyuruyor ki!” diye başlardı. Hakanın kullandığı bu ifadeden yola çıkarak Türklerde devlet yönetiminde kadının rolünü açıklayınız.

• Cevap: Kadının hem hayatta hem de devlet yönetiminde yerinin erkekle aynı olduğu Hatun’a en az Hakan kadar değer ve söz hakkı verildiği özetle kadının günümüzdeki gibi değil tam aksine hak ettiği değerin verildiğini görmekteyiz. 

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 61 Cevabı 

Uygurları, Hunlar ve Kök Türklerden ayıran ekonomik, dinî ve kültürel özellikleri nelerdir? Söyleyiniz.

• Cevap: Yerleşik hayata geçen Uygurlar, diğer Türk devletlerinden öncelikle mimari ve dini yönden ayrılırlar. Budizm dinine geçen Uygurlar aynı zamanda yerleşik hayata geçtikleri için hem ibadethaneler hem de yaşayacakları kalıcı evler binalar yapmışlardır. Kendilerine özgü alfabeleri olan Uygurlar aynı zamanda tarım ile uğraşmışlar yine bu yönleriyle de hayvancılık ile uğraşan diğer devletlerden ayrılmaktaydılar.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 62 Cevabı 

Yukarıdaki metinden yola çıkarak Uygurların kültürel özellikleri hakkında neler söyleyebilirsiniz?

• Cevap: Ticaretle uğraşan Uygurlar, Hint, Tibet ve Maveraünnehir halkı ile sıkı ilişkiler içinde bulunmuşlardır. Mani ve Buda dinine ait tapınaklar yapmışlardır ve mimaride gelişme göstermişlerdir. Bu alanda Hint ve İran sanatı etkisinde kalmışlardır. Kanallar açarak modern tarım yapmışlardır. Moğolların Türkleşmesinde önemli rol oynamışlardır. Kitap basma tekniğini ve kağıt yapımını bilen Uygurlar dünya kültür tarihinde önemli bir yere sahiptir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 63 Cevabı 

Metinden yola çıkarak Uygurların ekonomik, kültürel ve dinî yönleriyle ilgili öğrendiklerinizi aşağıdaki kutucuklara yazınız.

• Cevap:

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Meb Yayınları Ders Kitabı Sayfa 64 Cevabı 

Aşağıda verilen açıklamaların hangi Türk devletine ait olduğunu ilgili kutucuğu işaretleyerek belirtiniz. (Aynı açıklamanın birden fazla doğrusu olabilir.)

• Cevap:

1Oğuz Kağan Destanı bize aittir. ()
2Minyatür sanatında gelişmiş bir devletiz. ()
3Orhun Abideleri ilk yazılı eserimizdir. ()
4Hukuk kurallarım yazılı hâle getirdik. ()
5Ergenekon Destanı bizimdir. ()
6Töre, yazısız hukuk kurallarımızdır. ()
7Din anlayışımızda Gök Tanrı inancı vardır. ()
8Göç Destanı ve Türeyiş Destanı bizimdir. ()
9Yerleşik hayata geçen ilk Türk devletiyiz. ()
10Sosyal devlet anlayışımız vardır. ()
11Devletimizin önemli işleri kurultayda görüşülür. ()
12Devlet yönetimimizde Kut anlayışı vardır. ()
13Devlet yöneticilerimize Han, Hakan, Kağan unvanlarını veririz. ()

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Meb Yayınları 2. Ünite Tarihi Yolculuk Sayfa 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64 Türklerin Anayurdu Orta Asya Etkinlik Soruları ve Cevapları