Ders ve Çalışma Kitapları Cevapları

Ceylana Yardım Edenler Metni Etkinlik Cevapları Sayfa 28
⇓⇓⇓

---

1. ETKİNLİK

Aşağıdaki özdeyişlerle ilgili duygu ve düşüncelerinizi açıklayınız.

“Dostluğun kolları, birbirimizi dünyanın bir ucundan bir ucuna kucaklayabilecek kadar uzundur.”
Montaigne (Monteyn)

Dostluk, dünyadaki tüm insanların kolayca yaşayabileceği bir duygudur. Dünyadaki tüm insanların birbirleriyle dostluk kurabilirler.

“ Yalnızca hava, ışık ve dostun varsa hiç üzülme.”
Goethe (Göte)

İnsan kötü duygulardan, moral bozukluğundan, üzüntüden hava, ışık ve dostları sayesinde kurtulabilir.

“Dosttur, çöp değildir; onu kırma.”
Mevlana

Dostluk değerlidir. Her ne olursa olsun bu değeri kaybetmemek için dostlara iyi davranmak gerekir.

“Yalnız kendisini düşünerek dost arayan, hizmetçi arıyor demektir.”
Cenap Şahabettin

Dostluk sadece kendi işlerini görmesi için kurulmaz. Dostluk niyetinde bencilliğin yeri yoktur.

2. ETKİNLİK

Metnin görsellerine bakınız ve başlığını okuyunuz. Görselleri ve başlığından hareketle metinde ne anlatılıyor olabileceğini tahmin ediniz.

Metinde, bir ceylanın tuzağa düşmesi ve diğer hayvanların ceylanı o tuzaktan el birliği ile kurtarması anlatılıyor olabilir.

3. ETKİNLİK

Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

• Sizce “dost” kimdir?
Hayatındaki en yakın arkadaşındır dost. Beraber ağlar, beraber gülersiniz. Hayatı beraber yaşar, birbirinize her daim karşılıksız destek olursunuz.

• İnsanın dostlarının olması niçin önemlidir?
Dostlar hayatı kolaylaştırır. Yaşam, yalnız sürdürülemez. Size karşılıksız desteğini sunabilecek tek insan dostunuzdur. Mutlu ve huzurlu bir yaşam için insanın mutlaka dostları olması gerekir.

• “Dost, kara günde belli olur.” atasözüyle anlatılmak istenen nedir?
Gerçek dostlar ancak üzüntülü, sıkıntılı günlerde insanı yalnız bırakmamakla belli olur.

---

Ceylana Yardım Edenler Metni Etkinlik Cevapları Sayfa 32
⇓⇓⇓

---

4. ETKİNLİK

A. Aşağıda, “Ceylana Yardım Edenler”adlı metinden bazı kelimeler çerçeve içinde verilmiştir. Kelimelerin altında ise bu kelimelerin “Ceylana Yardım Edenler” adlı metinde kullanıldığı cümleler, bu kelimeler çıkarılarak verilmiştir. Hangi boşluğa hangi kelimenin gelmesi gerektiğine karar vererek yazınız.

a. Bu sözlerden sonra ceylanın korkusu biraz olsun yatışmış .

b. Burası verimli bir yerdir. Suyumuz, yeşilimiz boldur.

c. Uzun süre beklemişler ama ceylan gelmemiş. Fare ile kaplumbağa, kargaya “Sen etrafı bir
kolaçan et ” demişler.

ç. Kadere karşı koymak, elimizden gelmez.
d. Ben, dostluğun gereğini yerine getirmekle görevliyim. Senin için kendimi tehlikeye atmaktan
çekinmem.

e. Dost, vefalı olur.

f. Bir tehlikeyi atlatmadan başka bir tehlikeyle karşılaşıyoruz. Hayırdır inşallah!

g. Avcı, yorgun ve bitkin bir hâlde geri dönmüş.

h. Ben aklımı mı oynattım yoksa? Niçin böyle tuhaflıklar yapıyorum?

ı. Unutmayalım ki dünyada en büyük servet, gerçek dostlar kazanmaktır.

i. Bütün iplerin koparılmış olduğunu görmüş. Hayretini gizleyememiş.

B. Aşağıda, çerçeve içinde verilen kelimelerden her birinin “Ceylana Yardım Edenler” adlı metindeki anlamı yer almaktadır. Anlamları okuyunuz ve her anlamın karşısına çerçeve içinde verilen kelimelerden uygun olanı yazınız.

---

Ceylana Yardım Edenler Metni Etkinlik Cevapları Sayfa 33
⇓⇓⇓

---

a. Gerçekleşmesi zorunlu olarak beklenen, lazım: gerek

b. Tanrı’nın uygun görmesi, Tanrı’nın isteği, yazgı, alın yazısı: kader

c. Çevrede olup biteni anlamak amacıyla dolaşmak: kolaçan etmek

ç. Verimi iyi ve bol olan: verimli

d. Coşku, sinir, korku vb.nin etkisi azalmak, geçmek, sakinleşmek: yatışmak

e. Sevgisi geçici olmayan, hakikatli: vefalı

f. İyi, yararlı, faydalı: hayırlı

g. Varlık, zenginlik, mal mülk: servet

h. Gücü tükenmiş olan, çok yorgun, argın, aygın, dermansız: bitkin

ı. Beklenmedik, garip bir şeyin sebep olduğu şaşkınlık, şaşırma: hayret

i. Çıldırmak: aklını oynatmak

5. ETKİNLİK

Metinde anlamını bilmediğiniz kelimeler varsa bunların anlamlarını sözlükten öğreniniz ve bu kelimelerle cümleler kurarak bu cümleleri defterlerinize yazınız. Yazdığınız cümleleri sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.

6. ETKİNLİK

Metinle ilgili aşağıdaki soruları sözlü olarak cevaplayınız.

1. Ceylanın korkusunun sebebi nedir?
Avcıların peşine düşmesi

2. Kaplumbağa, korku içindeki ceylana hangi teklifte bulunuyor?
Onlarla kalıp dostları olmasını

3. Karga, kaplumbağa ile fareye hangi haberi veriyor?
Ceylanın tuzağa düştüğünü

4. Kaplumbağa, karga ve fare, ceylanı kurtarmak için hangi planı yapıyor?
Fareyi ipleri kesmesi için gönderiyorlar.

5. Kaplumbağa, ceylanın “Sen buraya gelmekle iyi etmedin. Çünkü benim bağlarım çözüldükten sonra biz kolayca kaçabiliriz. Karga uçar, fare kaçar, ben de koşarım. Ama sen bu ağırlığınla nasıl hareket edeceksin? ” sözlerine karşılık ne söylüyor?
Ben dostluğun gereğini yapmakla görevliyim. Sen burada yardıma muhtaç haldeyken ben keyif yapamazdım.

6. Kaplumbağa yakalanınca fare ne düşünüyor?
Bir tehlikeyi atlatmadan başka bir tehlikeyle karşılaştıklarını

7. Ceylan, karga ve fare, kaplumbağayı nasıl kurtarıyor?
Ceylan sakatlanmış numarası yapıyor. Avcı kaplumbağayı bırakıp ceylanı avlamak için koşuyor. O sırada fare tuzağın iplerini kesiyor.

8. Hangi özelliği ya da özelliklerinden dolayı bu kahramanlardan hangisi olmak isterdiniz?
Kendi düşüncelerinize göre bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.

9. Sizce bu kahramanlardan hangisinin metindeki rolünün daha önemli olduğunu düşünüyorsunuz? Niçin?
Kendi düşüncelerinize göre bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.

10. Avcıya sonunda ne oluyor?
Avcı yorgun argın geri geliyor ve yaşadığı tuhaflıklardan korkarak oradan uzaklaşıyor.

11. Yazarın metinde, insanlara yönelik bir eleştiride bulunduğu söylenebilir mi? Metinden aktarımlar yaparak açıklayınız.
Yazar, avcının yaşadığı tuhaflıklar karşısında korkup kaçması üzerinden insanlara yönelik bir eleştiride bulunuyor. Avcının “Ben aklımı mı oynattım yoksa? Niçin böyle tuhaflıklar yapıyorum?” sözüyle, hayvanları avlamanın, onlara eziyet etmenin aslında insan olan için çılgınlık, delilik belirtisi olduğunu söylüyor.

12. Sizce metindeki bütün hayvanların kara gün dostu olduğu söylenebilir mi? Metinden aktarımlar yaparak açıklayınız.
Evet söylenebilir. En kötü zamanda bile bütün hayvanlar dostlarını yalnız bırakmıyor, ona yardım etmek için hayatlarını bile tehlikeye atıyorlar.

13. Metni etkileyici buldunuz mu? Açıklayınız.
Kendi düşüncelerinize göre bu soruyu siz cevaplayabilirsiniz.

---

Ceylana Yardım Edenler Metni Etkinlik Cevapları Sayfa 34
⇓⇓⇓

---

7. ETKİNLİK

Metnin konusunu ve ana fikrini belirlemek için aşağıdaki soruları sözlü olarak cevaplayınız.

• Metinde yazar ne anlatıyor, neden söz ediyor?
Hayvanlar arasındaki dostluktan bahsediliyor.

• Sizce yazar bu metni hangi amaçla yazmış olabilir?
Dostluğun önemini kavratmak için.

• Yazarın bu metinde okuyucuya aktarmak istediği asıl fikir, vurguladığı ileti nedir?
Dünyadaki en büyük servet, gerçek dostluklar kazanmaktır.

8. ETKİNLİK

Metnin içeriğine uygun bir başlık belirlemek için aşağıdaki soruları cevaplayınız.

• Sizce yazar, okuduğunuz metin için niçin “Ceylana Yardım Edenler” başlığını kullanmış olabilir?
Okuyucunun dikkatini çekmek için kullanmış olabilir.

• Sizce bu başlık, metinde anlatılanlarla uyumlu, metne uygun mu? Açıklayınız.
Uygundur. Metinde tuzağa düşen ceylanın nasıl kurtulduğu, ona kimlerin yardım ettiği anlatılıyor.

• Metnin yazarı siz olsaydınız metin için hangi başlığı kullanırdınız?
Gerçek Dostluk

9. ETKİNLİK

Gruplara ayrılınız. Her grupta, “Ceylana Yardım Edenler” adlı metindeki varlık sayısı kadar öğrenci olmasını sağlayınız. Metni, sessiz okuma yöntemiyle bir kez daha okuyunuz. Metinde anlatılan olayı canlandırmak için 15 dakika süreyle grup olarak hazırlanınız. Hazırlanma süresinin sonunda, öğretmeninizin belirleyeceği sıraya göre grup olarak canlandırmanızı yapınız. Bütün canlandırmalar bitince sınıfla hangi grubun en başarılı, en etkili canlandırmayı yaptığını belirleyiniz.

Bu etkinlik sınıfta yapılacaktır.

10. ETKİNLİK

A. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a. “ ‘Ceylana Yardım Edenler’ adlı metnin kahramanları olan hayvanların insanlaştırıldığını düşünüyorum.” diyen biri, sizce bu düşüncesinde haklı mıdır? Açıklayınız.
Haklıdır. Metinde hayvanlar düşünmekte ve konuşmaktadırlar. Düşünme ve konuşma insanlara özgü yeteneklerdir.

b. “Ceylana Yardım edenler” adlı metinde, kaplumbağa, karga, ceylan ve farenin konuşturulması metni, metnin anlatımını nasıl etkilemiştir?
Kelimelerle anlam ve çağrışım ilgileri kurmuştur, söze güzellik, canlılık katmıştır, sözü daha etkili kılmıştır.

c. “ ‘Ceylana Yardım Edenler’ adlı metinde, hayvanların insan gibi konuşturulması, metni daha çekici, canlı, etkileyici kılmaktadır.” diyen biri, sizce bu düşüncesinde haklı mıdır? Açıklayınız.
Haklıdır. Anlatılmak istenen bu şekilde daha etkileyici olmuştur.

---

Ceylana Yardım Edenler Metni Etkinlik Cevapları Sayfa 35
⇓⇓⇓

---

11. ETKİNLİK

B. Aşağıdaki soruları, yukarıda verilen bilgilerden hareketle cevaplayınız.

a. “Ceylana Yardım Edenler” adlı metinde anlatılan olay nedir? Metinde anlatılan olay, sizce gerçekten yaşanmış mıdır; gerçek midir yoksa kurgu mudur? Açıklayınız.
Metinde anlatılan olay tuzağa düşen bir ceylanı, diğer hayvanların kurtarmasıdır. Metinde anlatılan olay gerçekten yaşanmamıştır; kurgudur.

b. “ ‘Ceylana Yardım Edenler’ adlı metinde anlatılan olay kurgu olduğu için metindeki kahramanlar da kurgudur; metnin yazarı tarafından tasarlanmış, yaratılmıştır.” diyen birinin bu düşüncesine katılıyor musunuz? Açıklayınız.
Evet, katılıyorum. Metindeki hayvanlar, hayvanların düşünceleri insanlar tarafından bilinemez. Bu nedenle metindeki kahramanlar kurgudur, yazar tarafından kurgulanmıştır diyebiliriz.

c. “Ceylana Yardım Edenler” adlı metinde, gerçekte olabilir, yaşanabilir özellikte olan kişi, olay veya durumlar var mıdır? Açıklayınız.
Ceylanın tuzağa düşmesi, avcının ceylanın peşinden koşması gerçekte olabilir olaylardır.

ç. Sizce, “Ceylana Yardım Edenler” adlı metinden alınan aşağıdaki bölümde anlatılanlar, gerçekte olabilir, yaşanabilir özellikte midir? Bu anlatılanlar olağan mıdır? Açıklayınız.
“Kaplumbağa, ceylandan çok korkmuş. Hemen suya dalmış. Fare de deliğine girmiş. Karga ise uçarak bir dala konmuş.”
Olağandır. Hayvanlar tehlike anında bu şekilde tepkiler verebilirler.

d. “Ceylana Yardım Edenler” adlı metinde, gerçek olmayan, gerçekmiş gibi tasarlanan, yani kurgusal olan kişi, olay veya durumlar var mıdır? Açıklayınız.
Vardır. Hayvanların plan yapması, kendi aralarında konuşması gerçek olmayan ama gerçekmiş gibi tasarlanan olaylardır.

e. Sizce, “Ceylana Yardım Edenler” adlı metinden alınan aşağıdaki bölümde anlatılanlar, gerçekte olabilir, yaşanabilir özellikte midir? Bu anlatılanlar olağan mıdır? Açıklayınız.
“Kaplumbağa, fare ve karga, gölgeliğe gidip sohbet ederlermiş. Üç arkadaş bir gün yine gölgelikte sohbet etmek için toplanmışlar.”
Olağan değildir. Hayvanlar aralarında sohbet etmezler.

f. “ ‘Ceylana Yardım Edenler’ adlı metinde, hem gerçekte olabilecek hem de kurgusal unsurlar yer almaktadır.” diyen birinin bu düşüncesine katılıyor musunuz? Açıklayınız.
Evet katılıyorum. Hayvanların tehlike anındaki davranışları, avcının avlanması gibi olaylar gerçekte olabilir. Hayvanların konuşması gerçekte olamaz.

g. Dostlukla ilgili bir anı okumuş olsaydınız ve size “Hangisi kurgu bir eserdir? Okuduğunuz anı mı yoksa ‘Ceylana Yardım Edenler’ adlı metin mi?” sorusu yöneltilseydi ne cevap verirdiniz?
Ceylana Yardım Edenler adlı metin kurgudur.

12. ETKİNLİK

“Kaynatılmış Tohum” metninin sonunda yapmanız istenen hazırlıktan hareketle sınıfta “dostluğun önemi” konulu bir konuşma yapınız. Konuşmanızın sonunda arkadaşlarınızdan sizi, sesinizi ve beden dilinizi etkili kullanma ve bağlama uygun konuşma bakımından değerlendirmelerini isteyiniz.

Bu etkinliği siz yapabilirsiniz.